Adituen txosten teknikoak: erreforma gatazka bihurtzen denean

Aldian-aldian dei bat jasotzen dut, beti berdin hasten dena: “Erreforma bat egin genuen, gaizki atera da, enpresak dio errua gurea dela eta jada ez dakigu zer egin.” Obra bat gatazkan amaitzen denean, alde bakoitzak bere bertsioa du. Eta bertsioek, atzean paper tekniko bat ez dutenean, berdin balio dute: ezer ez.

Erantzun laburra

Aditu-txosten tekniko bat (edo perituen irizpena) arkitekto batek sinatutako txostena da, obra batek dituen akatsak, zergatik diren akatsak eta horiek konpontzeak zenbat balio duen dokumentatzen duena, zorroztasunez eta modu inpartzialean. “Hau gaizki eginda dago” esatearen eta hori frogatu ahal izatearen arteko aldea da, bai enpresarekin negoziatuz, bai epaile baten aurrean.

Pentsatu epailerik gabeko futbol-partida batean: talde bakoitzak bere aldeko faltak jotzen ditu eta partida ez da inoiz amaitzen. Aditua epaile hori da. Ez du inorentzat jokatzen: neurtu, egiaztatu eta idatziz uzten du dagoena.

Eta askotan errepikatzen den xehetasun bat: obra asko arkitekto baten zuzendaritza teknikorik gabe egiten dira. Diseinu on batekin, bai, baina hilabeteetako obraren exekuzioa egiaztatzen duen erantzukizun teknikoa duen inor gabe. Hori gertatzen denean, arazoak ez dira garaiz detektatzen: denak batera aurkitzen dira amaieran, atzera egiteko aukerarik ez dagoenean.

Zer egiten du (eta zer ez du egiten) aditu batek

Nire lana horrelako kasu batean oso zehatza da:

• Obra bisitatu eta erreklamatutako puntu bakoitza egiaztatu, banan-banan, bertan.
• Aurrekontuan jasotakoa eta egindakoa alderatu: zer kontratatu zen, zer egin zen, zer falta den eta zer egin zen gaizki.
• Dena dokumentatu: argazkiak, neurketak eta, beharrezkoa denean, entseguak, hala nola termografia edo instalazioen egiaztapenak.
• Gabeziak ekonomikoki baloratu, erreklamazioak zifrak izan ditzan eta ez adjektiboak.
• Edonoren aurrean eutsiko diren ondorioak sinatu, legeak eskatzen duen inpartzialtasun-adierazpena barne (PZLren 335.2 artikulua), gaia epaitegira iristen bada.

Eta ez dut egiten: bezeroak irakurri nahi duena idaztea. Ordaintzen duenaren aldeko txostena gaurko ogia eta biharko gosea da: beste aldeko adituak hamar minututan desmuntatzen du eta zure erreklamazioa berarekin erortzen da. Inpartzialtasuna ez da jarrera etiko bat bakarrik, txostenak zerbaitetarako balio izatea eragiten duena baizik. Txostenean esaten dudana frogatu dezakedana da; egiaztatu ezin dudana, alderdiaren adierazpen gisa jasotzen da, ez gertaera gisa.

Epaiketaz kanpokoa edo judiziala?

Gatazka guztiak ez dira auzitegietan amaitzen, eta, egia esan, gehienek ez lukete hala izan behar:

Epaiketaz kanpoko txostena. Lehen urratsa da. Txosten tekniko sendoa mahai gainean jartzeak erabat aldatzen du negoziazioa: beste alderdiak iritziak eztabaidatzeari uzten dio eta gertaerak eztabaidatzen hasten da. Gatazka asko hemen konpontzen dira, akordio batekin, epaitegi bat zapaldu gabe.

Txosten judiziala. Akordiorik ez badago, zorroztasun berak balio du auzirako. Txostena prozedurari eransten zaio eta adituak bere ondorioak berretsi eta defendatzen ditu epailearen aurrean. Hemen da txosten on batek bere pisua urrean balio duela, eta txosten ahul bat oso garesti ateratzen dela.

Ikasgaia (espero dezagun behar ez izatea)

Adituen txostenik onena behar ez dena da. Adituak egiten dituen kasu gehienek jatorri bera dute: exekuzioa zaintzen duen teknikari independenterik gabeko obra garrantzitsu bat. Obra-zuzendaritzak aurrekontuaren ehuneko txiki bat balio du; kontatu dizudan bezalako gatazka batek urteak, dirua eta osasuna balio du.

Baina lokatzetan bazaude – obra erdizka utzi dizute, enpresak onartzen ez dituen akatsak daude, edo bidegabeki erreklamatzen dizuten profesionala zara -, behar duzuna dokumentazio tekniko serioa da, eta pintura-geruza berri baten azpian ebidentziak desagertu baino lehen behar duzu.

Egoera horretan bazaude, idatzi iezadazu WhatsApp bidez, kontatu kasua eta argi esango dizut aditu-txosten batek lagunduko dizun eta zenbat kostatuko zaizun.